bệnh hen suyễn [BT.07.14]

[hathuymy]

Em trai tôi 33 tuổi, hen từ năm 16 tuổi. Do ở miền quê, thiếu phương tiện và thông tin về chăm sóc sức khỏe nên uống thuốc theo chỉ dẫn của nhiều người, không đến BSĩ. Suốt thời gian từ năm 1994 đến khoảng năm 2000, em tôi thường xuyên sử dụng thuốc corticoid để cắt cơn, chủ yếu là dùng viên ... (tôi quên tên thuốc) - là một loại corticoid. Em tôi uống vô chừng, không liều lượng và không hề biết những tác hại khủng khiếp của nó. Đến năm 2001, khi biết BV ĐH y Dược TP HCM có chương trình điều trị hen theo phác đồ mới nên đã đến và được hướng dẫn điều trị. Theo khám, em tôi suyễn bậc III và ống xịt Seretide là thuốc chủ lực. Nhờ thuốc này, em tôi đã không bị lên cơn thường phát như các lần trước. Tuy nhiên có một vài điều thắc mắc cho tôi được tư vấn:
1- Theo BS, em tôi thường xuyên sử dụng thuốc này (liều 250mg). Mỗi ống sừ dụng khoảng 1 tháng, tái khám lại tiếp tục. Sau 1 năm liên tục dùng thuốc, em tôi thấy không bị lên cơn hen nữa nhưng độ bệnh vẫn là bậc III, và vẫn là thuốc với liều lượng như cũ mà không hề giảm liều. Việc sử dụng thuốc này quá dài thời gian như thế có tác hại gì không? Em tôi đã không còn bị lên cơn nữa thì tự ý giảm liều được không và thuốc này phải dùng suốt hay đến khi cảm thấy khỏi bệnh có giảm liều và ngưng thuốc được không.
2- Xin cho biết về hướng điều trị của bệnh này. Đồng thời với hen, em tôi bị viêm mũi dị ứng không tìm được tác nhân. Em tôi lại phải dùng một loại thuốc corticoid ống xịt trị viêm mũi. Cho tôi hỏi có thuốc nào an toàn cho viêm mũi dị ứng không.
Xin chân thành biết ơn sự hướng dẫn của các Bác sĩ.
Thùy My.

[BS Nguyen Quyen Quoi]

Chào bạn TM

Thuốc Seretide ( tên dùng ở Anh quốc) hay Advair discus ( tên dùng ở Hoa Kỳ) là 1 thuốc xịt vào miệng gồm hổn hộp 2 chất : fluticasone và Salmeterol. Fluticasone là thuốc steroid ( corticoid ) , Salmeterol là thuốc có tác dụng kéo dài làm nở các phế quản giúp cho bệnh nhân thở dể dàng hơn. Vì thuốc Seretide có tác dụng kép dài nên chỉ dùng mổi 12 tiếng ( tức 2 lần 1 ngày). Sau mổi lần dùng thuốc nên sút miệng để ngừa bị nấm miệng do dùng thuốc steroid lâu ngày. Vì có tác dụng bắt đầu chậm ( tuy kéo dài) nên thuốc Steride chỉ được dùng như là thuốc duy trì để ngăn ngừa các cơn khó thở do Hen và không dùng để trị các cơn hen ( suyển) cấp tính nếu các cơn cấp tính đã xảy ra. Nếu bị các cơn khó thở cấp tính thì phải dùng các thuốc có tác dụng nhanh như Albuterol chẳng hạn. Ở Hoa Kỳ trong 1 số ít trưòng hợp thuốc Advair discus ( tương tự Seretide ) cho thấy có gây những cơn hen nặng và 1 số đưa đến tử vong do tác dụng phụ nên thuốc nầy hiện được lưu ý và dùng với sự dè dặt.

Bạn nên thảo luận thẳng với bác sĩ nếu muốn giảm thuốc hay đổi thuốc.Trị liệu Hen có tính cách uyển chuyển, nếu bệnh đã ổn định thì có thể giãm bớt thuốc nhưng cũng nên thảo luận với bác sĩ.

Phác đồ hướng dẩn điều trị Hen chính hiện nay là thuốc steroid xịt vào miệng. Thuốc steroid uống hay chích chỉ dùng khi bị cơn cấp tính hay nặng và chỉ dùng trong 1 thời gian ngắn mà thôi. Dùng steroid lây ngày có nguy cơ bị cườm mắt, tăng áp nhản mắt, loảng xương ..

Cách trị viêm mủi dị ứng thì cũng dùng thuốc steroid xịt mũi. Vì bạn cho biết không tìm được tác nhân gây dị ứng nên phải dùng thuốc xịt nhưng chủ yếu cũng nên tránh khói thuốc ( nếu đang hút thuốc thì phải ngưng hút), bụi bâm, mùi xăng dầu, hoá chất, lông chim, chó, mèo.., nhà ở phải thoáng khí, không khí không được quá khô, phải có độ ẩm tốt (nên dùng máy phun nước để trong phòng ngủ ).

Hiện nay ở Hoa Kỳ có thuốc tên Singulair ( tên gốc Montelukast) uống, được cho phép dùng để trị cả 2 bệnh 1 lúc là Hen và viêm mũi dị ứng . Ban thử hỏi bác sĩ của em bạn về thuốc nầy xem sao.

Chúc em bạn chóng khỏi bệnh và luôn sống khỏe.

thân mến,
Bác sĩ Nguyễn Quyền Quới , Hoa Kỳ,
chương trình Vấn Đáp Sống Khỏe