Bệnh Loãng Xương và thuốc Fosamax 70 mg/tuần

Vấn đáp về thuốc Tây, dược thảo, thiên nhiên thảo, thuốc Sinh tố

Bệnh Loãng Xương và thuốc Fosamax 70 mg/tuần

Gửi bàigửi bởi minthien » T.Sáu Tháng 8 12, 2005 12:15 am

Kính thưa các BS,

Má em năm nay 73t, cao 1.60cm, nặng 59kg, bị LX (Loãng Xương), được chỉ định dùng Fosamax 70 (mỗi tuần 1v vào buổi sáng) từ tháng 1/2005 và không hề có TD phụ nào. Theo BS điều trị (phòng mạch tư) tại TP. HCM thì có thể dùng thuốc này lâu di đến 1 năm cũng được. Vì điều kiện đi tái khám quá khó khăn (xa xôi, eo hẹp về thời gian, eo hẹp về tài chánh vì thuốc này rất mắc tiền,v.v...) nên từ lúc bắt đầu dùng thuốc cho đến hôm nay chưa đi tái khám lần nào. Tuy nhiên ngày 8/6/05 vừa rồi em có đưa Má đi chụp loãng xương tại BV Chợ Rẫy TP.HCM (kết quả trong file hình ảnh đính kèm). Xin được phép hỏi các BS:

1) Má em bị LX ở độ nào? (nặng, nhẹ, trung bình...)

2) Chỉ số nào trong kết quả cho biết có LX hay không và ở mức độ nào? (xin hướng dẫn từ mức nào đến mức nào trong các chỉ số để biết đuợc mức độ loãng xương của bệnh nhân)

3) Đây là lần đầu tiên Má em được đo LX bằng phương pháp này. Ngoài ra có cần làm thêm các phương pháp khác không? (ví dụ chụp X-quang, v.v...Má em đã có chụp X-quang trước đây theo chỉ định của BS điều trị và từ kết quả X-quang BS kết luận là LX.). Bao lâu mới làm lại một lần theo định kỳ?

4) Thuốc Fosamax 70 dùng đến bao giờ thì ngưng hoặc gia giảm thế nào dựa trên kết quả đo LX định kỳ (và/hoặc dựa trên các phương pháp khác như đã đề cập bên trên)?

5) Khi dùng Fosamax 70, có cần kết hợp với các thuốc khác không (vd: Canxi, Vitamin D..). Từ ngày Má em dùng thuốc này đến nay em không cho kết hợp, chỉ uống thêm 1-2 ly sữa Alene/ngày (tổng cộng khoảng từ 200-250ml/ngày)

Nếu các BS có cần thêm các xét nghiệm khác, siêu âm, v.v...thì em xin chuyển đến bằng file hình ảnh trong thư sau.

Chân thành cám ơn các BS và mong nhận được hồi âm sớm nếu có thể.

Kính thư,

Trần Minh Thiện
TB: kết quả chụp DEXA được scanned và gởi đến hộp thơ songkhoe@crctvn.org
minthien
 
Bài viết: 2
Ngày tham gia: T.Sáu Tháng 8 12, 2005 12:00 am

Gửi bàigửi bởi dcthuy » T.Sáu Tháng 8 12, 2005 7:41 pm

Chào chú Thiện,
Cháu xin được trả lời các thắc mắc của chú về thuốc Fosamax cũng như bịnh tình Loãng Xương và kết quả chụp hình cột sống của Bà cụ. Các Bác sĩ khác có thể bổ sung thêm chi tiết về bịnh LX và nhận xét về hình chụp.

Theo như dữ kiện ghi trong hình chụp thì Bà 72 tuổi (Tây) tức 73 tuổi Ta, chỉ cao 1.48 m thôi và nặng 58 kílô. Có lẽ trước đây, lúc còn trẻ, Bà cao 1.6 m nhưng bây giờ, cao tuổi rồi và do bệnh Loãng Xương cho nên chiều cao bị sụt xuống phần nào.

1) Má em bị LX ở độ nào? (nặng, nhẹ, trung bình...)

Theo hình chụp và kết quả thì Bà cụ đúng là bị Loãng Xương, mức độ trung bình.
Người ta dùng máy DEXA để chụp xương xem độ đặc của xương ra sao (Bone Mineral Density). Máy này và các con số dùng làm chuẩn là dựa trên dân Nhật bản. Tuy rằng không phải Việt Nam nhưng Nhật bản thuộc người da vàng, Á châu, gần với Việt Nam hơn người Âu Châu hay Bắc Mỹ. Nghĩa là các con số đó dùng để so sánh cho người Việt Nam thì chính xác hơn. Bà cụ đã được chụp hình thử nghiệm này tốt rồi.

2) Chỉ số nào trong kết quả cho biết có LX hay không và ở mức độ nào? (xin hướng dẫn từ mức nào đến mức nào trong các chỉ số để biết đuợc mức độ loãng xương của bệnh nhân)

Chỉ số T và Z (T-score và Z-score), 2 cột bên phải của bản vuông bên dưới dòng DXA result summary, là chỉ số mà Bác sĩ dựa vào để định bịnh là bị Loãng Xương. Theo định nghĩa của WHO (World Health Organization), tạm dịch là Tổ chức Sức khỏe Thế giới, nếu T-score dưới âm 2.5 thì là Loãng Xương. Số âm có nghĩa là mất xương hay loãng xương. Số âm càng cao thì độ loãng xương càng nặng. T-score của Bà là âm 3.0 hay -3.0 cho nên vào mức trung bình. Z-score là con số khác cho biết tình trạng mình so với nhóm người khoảng tuổi của mình. Số của bà cũng là số âm, -0.4 có nghĩa dưới trung bình.

BMC = Bone Mineral Content = trọng lượng của xương (grams)
BMD = Bone Mineral Density = độ đặc của xương (grams / cm square)
Hai cách đo trên cần thiết để tính ra chỉ số T-score.

3) Đây là lần đầu tiên Má em được đo LX bằng phương pháp này. Ngoài ra có cần làm thêm các phương pháp khác không? (ví dụ chụp X-quang, v.v...Má em đã có chụp X-quang trước đây theo chỉ định của BS điều trị và từ kết quả X-quang BS kết luận là LX.). Bao lâu mới làm lại một lần theo định kỳ?
- Không cần chụp hình gì khác hay làm các thử nghiệm khác cho bệnh LX. Làm DEXA scan là chính xác nhất.
- Bà cụ không cần đi tái khám thường xuyên cho bịnh Loãng Xương này. Không như bệnh Tiểu đường hay Cao huyết áp cái mà cần theo dõi hàng ngày. Nếu không có triệu chứng gì khác thường, bà cụ có thể đi tái khám, tức là chụp hình lại trong vòng 6-12 tháng, kể từ ngày uống Fosamax. Đây chỉ để biết xem tình trạng xương của bà có tiến triển tốt đẹp hay không. Thuốc Fosamax và Calcium với vitamin D có mang lợi ích gì cho bà cụ không? Thiếu đủ ra sao, v.v... ?

4) Thuốc Fosamax 70 dùng đến bao giờ thì ngưng hoặc gia giảm thế nào dựa trên kết quả đo LX định kỳ (và/hoặc dựa trên các phương pháp khác như đã đề cập bên trên)?

Bà cần uống thuốc Fosamax dài hạn, vài năm, chớ không chỉ 1 năm. Cho đến nay, chưa có báo cáo rằng uống thuốc này lâu ngày có tác hại gì nguy hiểm cả, với điều kiện uống thuốc đúng như hướng dẫn. Tức là:
- Uống lúc sáng sớm, vừa mới thức dậy, chưa ăn gì vô bụng.
- Uống với nhiều nước trong, nước lã mà thôi (nước cam, nước chanh hay các loại nước khác làm giảm sự hấp thụ của thuốc).
- Phải chờ khoảng 1 tiếng sau mới được nằm hay được ăn hoặc uống thuốc gì khác.
Nếu có đói thì phải đợi ít nhất là 30 phút, 1 tiếng là tốt nhất vì thuốc cần 1 giờ mới hấp thụ đủ qua ruột.
- Cần phải ngồi thẳng đứng để giúp viên thuốc đi trót lọt vô bao tử mà không bị kẹt ở cuống họng. Nếu bị kẹt lại, vài lần sẽ làm ngứa ngáy dẫn đến loét cổ họng, một tình trạng nguy hiểm.

***Tóm lại, Cách thức uống thuốc Fosamax (hay Actonel) đúng đắn như trên VÔ CÙNG QUAN TRỌNG. Cần được tuân theo 100%, để tránh nhiều phiền phức có thể xảy ra.

Ở tuổi 72-73, uống thuốc và sữa như tôi nói trên đã thích hợp, tốt rồi, chưa cần dùng đến Evista (Raloxifene) và không cần dùng Hormonal Replacement Therapy. Hãy chờ kết quả kỳ chụp hình tới xem sao rồi mới biết được có cần thêm cách chữa khác, uống thêm thuốc khác hay không.

5) Khi dùng Fosamax 70, có cần kết hợp với các thuốc khác không (vd: Canxi, Vitamin D..). Từ ngày Má em dùng thuốc này đến nay em không cho kết hợp, chỉ uống thêm 1-2 ly sữa Alene/ngày (tổng cộng khoảng từ 200-250ml/ngày)

Bác sĩ cho Bà dùng Fosamax 70 mg, 1 viên mỗi TUẦN là đúng. Bà uống thêm 1-2 ly sữa mỗi ngày rất tốt (200-250 ml nhưng không biết Alene đó cung cấp bao nhiêu Calcium?). Tuy rằng sữa cung cấp chất Calcium nhưng bao tử người lớn tuổi ít hấp thụ hết số Calcium trong sữa và không hấp thụ đủ chất Calcium cần thiết cho mỗi ngày. Vì vậy, chú Thiện cần cho Bà cụ uống thêm Calxi tức Calcium (như là thuốc Calcium Carbonate) và vitamin D mỗi ngày. Vitamin D giúp hấp thụ chất Calcium nhiều hơn từ 30 - 80%. Vì vậy 2 thứ này cần đi đôi với nhau. Không nên chỉ uống Calcium một mình mà không có Vitamin D. Khi uống thì uống lúc bao tử có chút gì, đã ăn chút gì rồi, đừng quá nhiều hay có nhiều chất sợi, sẽ giúp hấp thụ chất Calcium tốt hơn. Nếu có uống sữa thì mỗi ngày chỉ uống thêm 1 viên Calcium 1500 mg (tức chứa 500 mg elemental Calcium) và Vitamin D 400 IU (international Unit).

Việt Nam là xứ nóng, mặt trời chiếu mỗi ngày cho nên ánh nắng mặt trời cung cấp Vitamin D. Nhưng nếu Bà cụ lớn tuổi, chỉ ở trong phòng, trong nhà, không ra nơi có ánh nắng thì sẽ không hấp thụ được Vitamin D. Vì vậy uống thuốc có 2 chất này là điều cần thiết. Họ có bán thuốc có 2 chất này chung với nhau. Có nhiều tên gọi tùy theo hãng bào chế, thí dụ như Caltrate with D, Oscal with D hay tên gốc là Calcium carbonate with Vitamin D. Còn có loại chứa thêm chất Magnesium để tránh bị táo bón. Chất Calcium làm bón, chất Magnesium giúp đi tiêu dễ dàng, cho nên họ pha chung. Nếu Bà cụ uống thuốc Calcium bị bón thì chú tìm mua loại có chứa chất Magnesium. Nếu bà cụ đi lại thường, ra nắng thì không cần uống Vitamin D.

Bà cụ được con cái chăm sóc tận tình thì quả thật là Cụ đang An Hưởng Tuổi Vàng :)

Chúng tôi có chương trình vấn đáp trực tuyến qua Paltalk hàng tuần vào 8 giờ sáng, giờ Việt Nam. Chi tiết tham gia Paltalk có ghi rõ trong website mà Chú đã vào.
Hẹn gặp chú và thân nhân bạn bè trong chương trình trực tuyến!

Nếu có thắc mắc gì khác, các Bác sĩ sẽ tiếp tục tư vấn cho chú và thân nhân, bè bạn.

Dược sĩ Dương Chi Thủy
dcthuy
Site Admin
 
Bài viết: 266
Ngày tham gia: T.Năm Tháng 3 25, 2004 10:46 pm
Đến từ: Canada

Gửi bàigửi bởi dcthuy » T.Ba Tháng 8 23, 2005 11:14 am

Thành thật cám ơn cô DS Dương Chi Thủy về bài viết trả lời rất chi tiết, nhanh chóng và đầy sự nhiệt tình!

Tôi năm nay 37t, vẫn còn available!! (chỉ có mấy đứa cháu ở nhà gọi là Chú nên cô gọi tôi bằng chú, tôi thấy..mắc cỡ quá!!hihi)

Tôi sẽ làm theo lời dặn dò của cô và các Bs về việc đưa Má tôi đo LX lại theo định kỳ và mỗi lần như vậy xin được phép chuyển hình ảnh đến cô và các BS xem giúp kết quả.

Tôi cũng đã ghi nhận chương trình vấn đáp trực tuyến qua Paltalk. Tuy nhiên hiện nay vì điều kiện thời gian và phương tiện còn hạn chế nên chưa thể tham gia được. Tôi cũng đã và sẽ giới thiệu nhiều người cùng tham gia chương trình này.

Sắp tới xin được phép hỏi cô và các BS những thắc mắc khác và cũng mong nhận được hồi âm nhanh chóng, cụ thể như lần này.

Một lần nữa xin chân thành cám ơn cô và các BS của chương trình!

Kính chào,
Trần Minh Thiện
dcthuy
Site Admin
 
Bài viết: 266
Ngày tham gia: T.Năm Tháng 3 25, 2004 10:46 pm
Đến từ: Canada


Quay về Thuốc

Đang trực tuyến

Đang xem chuyên mục này: Không có thành viên nào trực tuyến.0 khách.

cron